Żółwie błotne

Żółwie błotne

Według szacunków naukowców i ekologów w naszym kraju żyje na wolności zaledwie około tysiąca sztuk dorosłych żółwi błotnych. Największe skupiska żółwi występują na Polesiu Lubelskim, na Warmii i Mazurach, w Lubuskim oraz w Puszczy Kozienickiej. Żółwie błotne większość życia spędzają w wodzie. Zamieszkują starorzecza, bagna, torfianki, płytkie jeziora, wolno płynące kanały i rzeczki. Lubią miejsca dobrze nasłonecznione z miękkim dnem i bogatą roślinnością. Często można je zobaczyć wygrzewające się na kłodach drewna lub pniach wystających z wody. Gdy wyczują zagrożenie, błyskawicznie wskakują do wody. Są zwierzętami bardzo skrytymi. Dlatego spotkanie dzikiego żółwia błotnego w naturze nadal jest rzadkim i wyjątkowym wydarzeniem. Żółwie błotne są drapieżnikami i padlinożercami. Zjadają: owady wodne, ślimaki, pijawki, kijanki, małe ryby, martwe zwierzęta znalezione w wodzie. Młode żółwie żywią się głównie drobnymi bezkręgowcami. Żółwie są jednymi z najdłużej żyjących polskich kręgowców. Samce dożywają do 70 lat, a samice do 90. Rosną bardzo powoli i późno osiągają dojrzałość płciową – zwykle dopiero po 10–15 latach.
Najbardziej niezwykły etap życia odbywa się na lądzie. W maju i czerwcu samice opuszczają wodę i wędrują nawet kilkaset metrów do piaszczystych, nasłonecznionych miejsc. Tam wykopują jamkę i składają zwykle od 5 do 15 jaj.
To właśnie wtedy są najbardziej narażone na lisy, jenoty, borsuki, samochody na drogach. W wielu miejscach nawet 90% gniazd bywa niszczonych przez drapieżniki.
Płeć młodych żółwi zależy od temperatury inkubacji jaj. W cieplejszych gniazdach częściej wykluwają się samice, a w chłodniejszych samce. To sprawia, że zmiany klimatu mogą wpływać na strukturę populacji tego gatunku.
Żółwie błotne zimują na dnie zbiorników wodnych. Zakopują się w mule i pozostają tam od późnej jesieni do wiosny. Ich metabolizm spowalnia wtedy do minimum.
Żółwie błotne żyją w Polsce od tysięcy lat i są pozostałością po cieplejszych okresach klimatycznych. Dziś należy do najrzadszych polskich gadów.
Żółw błotny jest jedynym rodzimym gatunkiem żółwia w Polsce i jest uznawany za gatunek zagrożony wyginięciem. Głównymi zagrożeniami są osuszanie mokradeł, utrata miejsc lęgowych oraz drapieżnictwo na jajach.
Dzięki programowi ochrony prowadzonemu w Poleskim Parku Narodowym do środowiska wypuszczono już dziesiątki tysięcy młodych żółwi, co czyni ten program jednym z najważniejszych projektów ochrony gadów w Polsce. W ciągu ostatnich 25 lat do środowiska wypuszczono ponad 26 tysięcy młodych żółwi błotnych. Niestety większość z nich ginie na wolności w ciągu kilku miesięcy.
Na filmie małe żółwiki w Ośrodku Ochrony Żółwia Błotnego Poleskiego Parku Narodowego.

Lokalizacja